مدیریتی

چالش

در تعریف “چالش” چالش‌های فرآروی آموزش عالی در هزاره سوم، نکات دقیقی درباره معنی چالش و تفاوت آن با واژه‌ها و اصطلاحات مشابه ذکر شده است . در این سند، تفکیک بین مسائل (problems) و چالش‌ها (Challenges) و این‌که چالشها ناظر به عوامل بیرونی هستند و مسائل ناظر به عوامل درونی، چالشها امواجی‌اند که پیش ‌روی ما قرار دارند. هدف مطالعه چالشها، رسیدن به راهبردهای عملی و نویدبخش است، چالشها با فرصتها متفاوت‌اند ولی چالش می‌تواند به فرصت تبدیل شود. چالشها و خطرات متفاوت‌اند و یکی از اهداف بررسی چالشها، کاهش خطرات است. بحرانهای کنونی، می‌توانند نمایانگر چالشهای فرا روی ما باشند. نکات فوق از جمله مواردی هستند که می‌توان آنها را در تعریف معنای چالش، مورد استفاده قرار داد. واژه‌های مشابه و همجوار برای تعریف دقیق چالش در کاربرد امروزی آن، لازم است فهرستی از واژه‌های نزدیک، مشابه و همجوار این اصطلاح، ارائه شود تا بتوان در تعریف آن، مرزهای مفهومی را تعیین کرد. واژه‌ها و مفاهیم متبادر به ذهن در کاربرد عام و متعارف “چالش” عبارتند از :
الف‌ــ واژه‌ها و مفاهیمِ ناظر به واقعیت و عینیت خارجی: بحران، آسیب، تهدید، خطر، معضل، آفت، کاستی، مانع، تنگنا (محدودیت) انحراف، کمبود، ضعف (سستی)، نیاز، فرصت، مشکل، مساله، اشکال، فتنه، کشمکش، تضاد، تعارض، تنش، تقابل، نزاع.
ب‌ــ واژه‌ها و مفاهیم ناظر به ذهنیت و حالات روحی: سوال، شبهه، مباحثه، جدال، تحریف، دغدغه، ابهام، نگرانی، بیم، درد، دغدغه، تناقض، اشتباه، تردید، تهافت، اختلاف، کلنجار. شاید با تتبع و تامل بیشتر، بتوان واژه‌ها و مفاهیم دیگری را نیز به این فهرست اضافه کرد. همانگونه‌که پیش‌تر ملاحظه شد، واژه چالش در کاربرد امروزی آن، مترادف با برخی واژه‌های فوق تلقی شده است، اما بالاخره باید روشن ساخت که آیا این واژه با یک یا چند واژه از واژه‌های فوق مترادف است یا معنای مستقل و متفاوتی دارد؟ البته می‌توان برای “چالش” معنای عام و گسترده‌ای را که شامل معنایِ همه یا اکثر واژه‌های فوق باشد، لحاظ کرد و در کاربرد آن بدون وسواس و دقت علمی، تسامح روا داشت، ولی به نظر می‌رسد این مسامحه و سخاوتمندی، نوعی آشفتگی زبانی را در پی خواهد داشت و غرض از تعدد و اختلاف واژه‌ها را ــ که انتقال مفاهیم و معانی مختلف و متفاوت است ــ نقض خواهد کرد. تعریف معیار برای “چالش” بااستفاده از معنای لغوی “چالش” و Challenge و نیز برخی عناصر معناییِ متبادر از کاربرد این واژه در ادبیات اجتماعی امروز، تعریف زیر برای چالش قابل ارائه است: ” شرایط و وضعیت جدیدی که مسیر آینده جامعه را از بیرون مورد هجوم قرار داده حفظ تعادل آن را دچار مشکل و مستلزم تلاشی سخت و سرنوشت‌ساز می‌سازد. خصوصیات “چالش”، در این تعریف عبارتند از:
۱ــ عینی‌بودن
۲ــ جدیدبودن وضعیت
۳ــ ناظر به آینده
۴ــ بیرونی‌بودن (و غیرارادی‌بودن آن).
۵ــ اقتضای تلاشی سخت و تعیین‌کننده (که ناشی از فراگیر بودن و به مبارزه‌طلبیدن کل جامعه است).
با حذف هرکدام از این خصوصیات، قلمرو معنایی “چالش” گسترش و تعمیم‌یافته و با برخی واژه‌های هم‌جوار، اشتراک پیدا می‌کند و تنها در صورت حفظ همه این خصوصیات است که واژه “چالش” بارِمعنایی خاص و ویژه‌ای پیدا کرده و مرز آن با واژه‌های مشابه و هم‌جوار حفظ خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *