پزشکی هسته ای

پزشکی هسته ای شاخه ای از علم پزشکی می باشد که در سال ۱۸۹۵ با کشف اشعه ایکس و در سال ۱۹۳۴ با کشف مواد رادیواکتیو آغاز شد. پزشکی هسته‌ای یکی از روش های تشخیصی-درمانی بسیار ارزشمند در طب پزشکی می باشد. در سال ۱۹۳۷ برای اولین بار مواد رادیواکتیو به جهت درمان لوسمی در دانشگاه کالیفرنیا در بروکلی مورد استفاده کلینیکی قرار گرفتند. سال‌ها بعد یعنی حدود سال ۱۹۴۶ برای درمان سرطان تیروئید در یک بیمار از این مواد استفاده شد و توانستند تا حدی از پیشرفت بیماری جلوگیری نمایند. استفاده و کاربرد کلینیکی از مواد رادیواکتیو تا سال ۱۹۵۰ رواج پیدا نکرده بود تا اینکه سال‌ها بعد عده ای از دانشمندان و فیزیکدانان به این موضوع دست یافتند که می توان توسط تجمع رادیو داروها در داخل ارگان هدف تصاویری به دست آورد و یا اینکه به درمان بافت آسیب دیده کمک نمود.

در اواسط دهه ۶۰ برای ساخت دستگاه‌ها و و تجهیزات مورد نیاز برای دست یابی به این هدف مطالعات بسیار زیاد و گسترده ای صورت گرفت و در نهایت در دهه ۱۹۷۰ موفق شدند تا با روش جاروب نمودن از ارگان های دیگر بدن مانند طحال، کبد، تومورهای مغزی و مجاری گوارشی تصاویری را به دست آورند.

در دهه ۱۹۸۰ برای تشخیص بیماری های قلبی از رادیو داروها استفاده شد و امروزه پزشکی هسته ای به صورت بسیار مطمئنی برای تشخیص،درمان و پیگیری روند بیماری‌ها، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پزشکی هسته‌ای در حوزه تصویربرداری پزشکی، فیزیک پزشکی و پرتونگاری مولکولی نقش دارد و همانطور که گفته شد از رادیو داروها و رادیو ایزوتوپ‌ها برای تشخیص و درمان بسیاری از بیماری‌ها که از مهم‌ترین آن می‌توان به سرطان اشاره کرد استفاده می شود.

شاید با تصویر برداری های دیگری مانند CT-SCAN و MRI آشنا باشید این نوع تصویر برداری ها تنها و تنها اطلاعات ساختاری و آناتومیکی بدن انسان را ارائه می دهد در صورتی که پزشکی هسته ای در ایجاد تصاویر فرآیندها و عملکردهای متابولیکی اعضای گوناگون بدن نقش بارزی دارد.

رایج ترن کاربرد ها:

اسکن قلب یکی از شایعترین روشهای تشخیصی درپزشکی هسته ای است که جهت بررسی میزان جریان خون عضله قلب و همچنین بررسی وجود نسج زنده د رعضله قلب مورد استفاده قرار می گیرد. اسکن قلب اطلاعاتی را در مورد شدت گرفتگی عروق، اهمیت بالینی گرفتگی عروق، پیش آگهی بیماران قلبی،‌وجود یا عدم وجود نسج زنده قلب، امکان و سودمندی اقدام درمانی نظیر عمل جراحی باز قلب و آنژیوپلاستی ارائه می دهد و همچنین در بررسی بیماران پس از اقدامات درمانی نظیر آنژیوپلاستی و عمل جراحی باز قلب موثر است. اسکن قلب جهت بررسی خونرسانی عضله قلب معمولاٌ در 2 مرحله و در یک روز یا دو روز متفاوت انجام می گیرد.

در فاز استراحت ماده رادیو اکتیو در حالت استراحت به بیمار تزریق می شود و پس از گذشت مدت زمانی، تصویر برداری صورت می گیرد. در فاز فعالیت ابتدا قلب در وضعیت فعالیتی قرار می گیرد. وضعیت فعالیتی می تواند توسط تست ورزش و یا استفاده از داروی محرک قلب صورت گیرد و در حداکثر فعالیت رادیو دارو تزریق می شود و سپس تصویر برداری مجدد از قلب صورت می گیرد و پس از باز سازی تصاویر توسط سیستم کامپیوتری، جریان خون عضله قلب در حالت فعالیت و استراحت مقایسه می شود و اطلاعات فوق الذکر بدست می آید. در برخی موارد نظیر بررسی نسج زنده در عضله قلب، اسکن فقط در حالت استراحت صورت می گیرد.

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. این فیلد الزامی است.